وردپرس به عنوان محبوبترین سیستم مدیریت محتوا در جهان، همواره در حال پیشرفت و نوآوری است. یکی از مهمترین تغییراتی که در سالهای اخیر در این پلتفرم اتفاق افتاد، معرفی ویرایشگر جدیدی به نام گوتنبرگ (Gutenberg) بود. این ویرایشگر که از نسخه ۵ وردپرس به بعد بهصورت پیشفرض جایگزین ویرایشگر کلاسیک شد، نگاه تازهای به ساخت محتوا دارد و بهنوعی انقلابی در نحوهی طراحی صفحات و نوشتهها ایجاد کرده است. اما هنوز هم بسیاری از کاربران، مخصوصاً افرادی که سالها با نسخهی قدیمی کار کردهاند، ترجیح میدهند از ویرایشگر کلاسیک (Classic Editor) استفاده کنند.
در این مقاله بهصورت کامل به بررسی تفاوت گوتنبرگ با ویرایشگر کلاسیک میپردازیم و در پایان نیز خواهیم گفت کدام گزینه برای شما مناسبتر است.
گوتنبرگ چیست و چرا ایجاد شد؟
گوتنبرگ در واقع پاسخ وردپرس به نیازهای روز دنیای وب بود. امروزه کاربران میخواهند بدون دانش کدنویسی بتوانند صفحات زیبا و حرفهای بسازند؛ صفحاتی که در آنها بتوان به سادگی از تصاویر، ویدیوها، جداول و حتی بلوکهای خاص محتوا استفاده کرد.
ویرایشگر کلاسیک که مبتنی بر TinyMCE بود، ساختار سادهای داشت و شبیه به ویرایشگرهای متنی مانند Word عمل میکرد. اما همین سادگی در پروژههای بزرگ، محدودیتهایی ایجاد میکرد. به همین دلیل تیم وردپرس تصمیم گرفت ویرایشگری بلوکمحور طراحی کند تا هر بخش از محتوا در قالب یک بلوک (Block) مستقل تعریف شود.
در گوتنبرگ هر پاراگراف، تصویر، دکمه یا نقل قول به عنوان یک بلوک مجزا در نظر گرفته میشود. این ساختار باعث میشود که کنترل بیشتری بر ظاهر و ترتیب اجزای صفحه داشته باشید. بهعبارت دیگر، شما به جای ویرایش یک متن ساده، در حال طراحی یک صفحهی وب هستید.
ویرایشگر کلاسیک چگونه کار میکند؟
ویرایشگر کلاسیک همان ابزاری است که سالها کاربران وردپرس از آن برای نوشتن پستها و صفحات استفاده میکردند. این ویرایشگر شباهت زیادی به نرمافزارهایی مانند Word دارد. شما در یک محیط متنی ساده شروع به نوشتن میکنید، متن را بولد یا ایتالیک میکنید، لینک میگذارید و در صورت نیاز تصویری درج میکنید.
مزیت اصلی ویرایشگر کلاسیک، سادگی و سرعت بالا است. برای افرادی که فقط میخواهند مقاله بنویسند یا محتوایی کوتاه منتشر کنند، این ویرایشگر بسیار مناسب است. اما اگر بخواهید طرحبندی خاصی داشته باشید یا بخشهای متنوعی مانند ستونبندی، گالری تصاویر یا دکمههای فراخوان طراحی کنید، به افزونههای جانبی نیاز خواهید داشت.
به همین دلیل، با افزایش نیاز کاربران به طراحی محتوای پیچیدهتر، وردپرس به سمت گوتنبرگ حرکت کرد تا امکانات بیشتری بدون نصب افزونه فراهم کند.
تفاوت اصلی گوتنبرگ با ویرایشگر کلاسیک در چیست؟
تفاوت گوتنبرگ با ویرایشگر کلاسیک فقط در ظاهر آنها خلاصه نمیشود، بلکه در ماهیت و فلسفه طراحی محتوا است. در ویرایشگر کلاسیک، شما در یک صفحه متنی کار میکنید که تمام اجزا در قالب یک محتوای یکپارچه نوشته میشوند. اما در گوتنبرگ، محتوا از تکههای مختلف تشکیل شده که هر تکه (Block) میتواند ویژگیها و تنظیمات خاص خود را داشته باشد.
برای مثال در گوتنبرگ میتوانید یک بخش حاوی دو ستون ایجاد کنید؛ در ستون اول متن بنویسید و در ستون دوم تصویر قرار دهید. در حالی که در ویرایشگر کلاسیک چنین کاری نیازمند افزونههای خاص یا ویرایش HTML بود.
از طرفی، گوتنبرگ امکاناتی مانند پیشنمایش زنده، تنظیم رنگ پسزمینه، درج آسان بلوک دکمهها، نقلقولهای جذاب، کدهای جاسازیشده (Embed) و بسیاری از امکانات دیگر را بدون نیاز به افزونه ارائه میدهد.
در مقابل، ویرایشگر کلاسیک سادهتر، سریعتر و برای کاربران قدیمی آشناتر است، ولی از نظر امکانات طراحی و انعطافپذیری محدودیت دارد.
مزایا و معایب گوتنبرگ
گوتنبرگ مزایای زیادی دارد که باعث شده بسیاری از کاربران جدید وردپرس آن را ترجیح دهند. یکی از مهمترین مزیتهای آن ویرایش بصری (Visual Editing) است. شما دقیقاً همان چیزی را که در ویرایشگر میسازید، در خروجی نیز خواهید دید. این ویژگی باعث میشود طراحی صفحات بدون نیاز به دانش HTML یا CSS ممکن باشد.
از دیگر مزایا میتوان به قابلیت شخصیسازی بالا اشاره کرد. هر بلوک تنظیمات خاص خود را دارد و میتوانید رنگ، فونت، پسزمینه و حاشیه آن را تغییر دهید. همچنین قابلیت ذخیره بلوکهای سفارشی وجود دارد تا در نوشتههای دیگر از آنها استفاده کنید.
اما در کنار این مزایا، گوتنبرگ معایبی هم دارد. برای کاربران تازهکار ممکن است کمی گیجکننده باشد، مخصوصاً اگر قبلاً با ویرایشگر کلاسیک کار کرده باشند. همچنین برخی افزونهها هنوز بهطور کامل با گوتنبرگ سازگار نیستند، هرچند این مشکل در نسخههای جدید وردپرس کمتر دیده میشود.
در کل میتوان گفت گوتنبرگ برای ساخت صفحات مدرنتر عالی است، اما برای نوشتههای ساده شاید گزینهای بیش از حد پیچیده به نظر برسد.
مزایا و معایب ویرایشگر کلاسیک
ویرایشگر کلاسیک همچنان محبوب است و حتی وردپرس افزونهای رسمی با نام Classic Editor منتشر کرده تا کاربرانی که تمایل دارند از همان ویرایشگر قدیمی استفاده کنند، بتوانند آن را فعال نگه دارند.
بزرگترین مزیت ویرایشگر کلاسیک، سادگی و سرعت در نوشتن است. اگر فقط قصد تولید محتوا دارید و به طراحی خاصی نیاز ندارید، این ویرایشگر سبک و بدون دردسر است. همچنین بسیاری از نویسندگان حرفهای که تمرکز اصلیشان روی متن است، همچنان از آن استفاده میکنند.
اما همانطور که گفته شد، از نظر امکانات طراحی محدود است و برای ساخت صفحات چندبخشی یا گرافیکی نیازمند افزونههای جداگانه خواهید بود. در عین حال، عدم پیشنمایش زنده و نداشتن قابلیت درگانداپ (Drag & Drop) باعث میشود تجربهی کاربری آن در مقایسه با گوتنبرگ قدیمیتر به نظر برسد.
کدامیک برای شما مناسبتر است؟
انتخاب بین گوتنبرگ و ویرایشگر کلاسیک بستگی به نیاز و سبک کاری شما دارد. اگر یک نویسنده یا تولیدکننده محتوا هستید که فقط به نوشتن مقالات ساده میپردازد، ویرایشگر کلاسیک ممکن است برایتان کافی باشد. اما اگر قصد دارید وبسایتی مدرن، جذاب و با طراحی متنوع داشته باشید، بدون شک گوتنبرگ انتخاب بهتری است.
در پروژههای طراحی سایت حرفهای، معمولاً از گوتنبرگ به همراه قالبها و افزونههای قدرتمند مثل GeneratePress یا Kadence استفاده میشود تا ظاهر سایت بدون نیاز به کدنویسی شخصیسازی شود.
اگر قصد سفارش طراحی سایت در تهران دارید و میخواهید سایتی مدرن و کاربرپسند داشته باشید، مطمئناً طراحان حرفهای از گوتنبرگ یا صفحهسازهای مشابه آن استفاده میکنند تا نتیجهای زیبا و سازگار با موبایل ارائه دهند.
جمعبندی: آینده با گوتنبرگ است
در نهایت باید گفت که ویرایشگر کلاسیک هرچند هنوز طرفداران زیادی دارد، اما آینده وردپرس بدون شک متعلق به گوتنبرگ است. تیم توسعه وردپرس تمام تمرکز خود را روی بهبود و گسترش گوتنبرگ گذاشته و نسخههای جدید دائماً امکانات بیشتری به آن اضافه میکنند.
گوتنبرگ دیگر فقط یک ویرایشگر متن نیست، بلکه هستهی اصلی تجربه طراحی وب در وردپرس محسوب میشود. با این ویرایشگر، کاربران عادی نیز میتوانند بدون نیاز به کدنویسی، صفحاتی حرفهای و جذاب بسازند. با این حال، اگر شما به دنبال سرعت، سادگی و تمرکز بر محتوا هستید، ویرایشگر کلاسیک همچنان گزینهای قابلاعتماد است. اما برای هر کسی که به دنبال رشد، خلاقیت و طراحی بصری است، گوتنبرگ آیندهای روشن و امکانات بیپایان دارد.

طراحی سایت خودرو؛ راهنمای کامل طراحی وبسایت حرفهای برای نمایشگاهها، نمایندگیها و کسبوکارهای خودرویی